พวงตุ้มหู ไม้ประดับที่มากด้วยคุณค่า

พวงตุ้มหู หลายท้องถิ่นในประเทศไทยอาจปลูกเป็นไม้ประดับ
เนื่องจากเป็นไม้พุ่มที่มีลักษณะค่อนข้างสวยงาม สูงประมาณ 50-100 เซนติเมตร
เหมาะสำหรับปลูกเป็นแนวรั้วบ้าน
แถมผลกลมแดงยังตัดกับสีเขียวของใบได้เป็นอย่างดี
อย่างไรก็ตาม นอกจาก พวงตุ้มหู จะเป็นไม้ประดับได้แล้ว
น้อยคนนักจะทราบว่านี่คืออีกหนึ่งสมุนไพรที่มีสรรพคุณทางยาอัน
เป็นคุณค่านานับการ เรียกได้ว่า “เล็กพริกขี้หนู”
เพราะคุณค่านั้นมีอยู่รอบตัวสำหรับพืชชนิดนี้
โดยนอกจากชื่อเรียกทางการว่า “พวงตุ้มหู” แล้วสมุนไพรไทยชนิดนี้ยังมีชื่อเรียกอื่นๆ
ตามแต่ละท้องถิ่นแตกต่างออกไป อาทิเช่น เข้าพรรษา (น่าน),
ตุ้มไก่ (เลย), พวงตุ้ม (นครราชสีมา) และ ตีนเป็ด เป็นต้น
ส่วนลักษณะของ พวงตุ้มหู จัดเป็นพรรณไม้พุ่ม
เปลือกต้นและก้านใบเป็นสีแดง ผิวเรียบ
แตกกิ่งก้านน้อยช่วงปลายยอด ชอบขึ้นในที่ร่ม
พบได้ตามป่าเบญจพรรณและป่าชื้นทั่วไปในประเทศไทย ดังนั้น
หากไม่ใช่นักพืชศาสตร์ที่เชี่ยวชาญ
อาจไม่รู้ถึงความพิเศษของพืชชนิดนี้ขณะที่ ใบพวงตุ้มหู เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงเวียนสลับ
ลักษณะของใบเป็นรูปรี ปลายใบกลมมน โคนใบสอบหรือมน
ส่วนขอบใบหยักตื้น ใบมีขนาดกว้างประมาณ 1-3 เซนติเมตรและยาวประมาณ 2.5-7 เซนติเมตร
ลักษณะของใบค่อนข้างอวบน้ำ หลังใบและท้องใบเรียบ
ผิวใบด้านบนมีจุดตามแผ่น ก้านใบมีขน ยาวได้ประมาณ 3-10มิลลิเมตร ขณะที่ ดอกพวงตุ้มหู จะออกดอกเป็นช่อตามซอกใบ
ช่อละหลายดอก ก้านดอกยาวเกือบเท่ากัน
ลักษณะคล้ายซี่รุ่มแต่หัวห้อยลง
กลีบดอก มีลักษณะเป็นรูปไข่ สีชมพูอมม่วง มี 4-5 กลีบ
โคนกลีบเชื่อมติดกัน กลีบซ้อนกัน และมักจะบิดเวียน
ส่วนกลีบรองกลีบดอกเป็นรูปไข่กว้าง มี 4-5 กลีบ
เมื่อดอกบานจะมีขนาดกว้างประมาณ 0.5-1 เซนติเมตร
เกสรเพศผู้ก้านสั้น เรียงชิดติดกันมี 5 อัน รังไข่กลม
ส่วนปลายเป็นท่อยาว จะออกดอกในช่วงประมาณเดือนกรกฎาคม
ถึงเดือนกันยายน ของทุกปี
ปิดท้ายที่ ผลพวงตุ้มหู ผลจะมีลักษณะกลม ผิวผลมัน
มีจุดประปราย ผลอ่อนเป็นสีเขียว
เมื่อสุกแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีแดงสด ผลมีขนาดกว้างประมาณ 0.5-0.7 เซนติเมตร สามารถใช้เป็นอาหารของสัตว์ป่าและนกด้วย
แถมลำต้นยังใช้ทำเครื่องจักสานได้ด้วย
แต่สิ่งที่เราต้องการจะบอกกล่าวจริงๆ ในบทความนี้
คือสรรพคุณของ พวงตุ้มหู
ที่ในตำรายาไทยจะใช้รากพวงตุ้มหูเป็นยาแก้ไข้
และใช้ใบเป็นยาแก้ไอ เพราะใบและกิ่งพวงตุ้มหู พบสาร
catechin, gallic acid, quercetin, protocatechuic acid และ p-coumarinic acid
นอกจากนี้ ใบและกิ่งพวงตุ้มหู ยังมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ
และลดปริมาณการสร้างสารอนุมูลอิสระไนตริกออกไซด์ได้ด้วย
แต่เรื่องนี้ยังคงอยู่ในขั้นตอนทดลอง หากสำเร็จเป็นไปตามคาด
นี่จะเป็นอีกหนึ่งสมุนไพรไทยที่มีฤทธิ์กำจัดมะเร็งอีกตัว

Leave a Comment

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *